16488 7 2026-10-15T12:18:45 779190 0 Cy 261015-0 I Cludwyd y byrllysg seremonïol i’r Siambr. Cyrhaeddodd y Parti Brenhinol y Siambr. Gosodwyd y byrllysg seremonïol yn ei briod le. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779183 1 Cy 2026-10-15T12:18:45 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=550&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Eich Mawrhydi, Aelodau, westeion anrhydeddus, croeso cynnes i'r Senedd. Heddiw rydyn yn dod at ein gilydd i nodi dechrau'r seithfed Senedd a phennod newydd yn stori democratiaeth Cymru. Mae'n bennod arwyddocaol. Am y tro cyntaf, mae'r Siambr hon yn gartref i 96 o Aelodau, a etholwyd drwy system newydd gyda'r bwriad o adlewyrchu'n agosach ddewisiadau pobl Cymru. Mae'n anrhydedd mawr i ni fod Eu Mawrhydi y Brenin a'r Frenhines yma i rannu'r achlysur hwn gyda ni. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779186 2 En 2026-10-15T12:19:28 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=593&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Gan edrych o amgylch y Siambr heddiw, rwy’n gweld y Senedd fwyaf cynrychioliadol yn ein hanes. Rwy’n gweld Aelodau y mae eu bywydau a’u profiadau yn adlewyrchu cyfoeth ac amrywiaeth y Gymru gyfoes. Pobl sydd wedi gofalu am eraill, wedi addysgu ac wedi gwasanaethu eu cymunedau a’u gwlad. Pobl y daeth eu teuluoedd i Gymru a’i gwneud yn gartref iddynt, gan ddod yn rhan o’n stori genedlaethol gyffredin. A phobl y mae eu profiadau personol o heriau ac adfyd wedi llywio pwy ydynt heddiw. Nid yw’r profiadau hynny’n sefyll wrth ddrws y Siambr hon; maent yn dod i mewn yma gyda ni. Gallant ddyfnhau ein dealltwriaeth, cyfoethogi ein trafodaethau, a’n helpu i wneud penderfyniadau gwell ar ran y bobl yr ydym yma i’w gwasanaethu. Rwy’n dechrau fy nhrydydd tymor fel Aelod, ond fy nghyntaf fel Llywydd. Mae’r ffaith bod fy nghyd-Aelodau wedi ymddiried y swydd hon i mi yn anrhydedd ddofn. Ac i’r sawl sy’n newydd i’r fan hon, cynigiaf un myfyrdod: mae’r sefydliad hwn ar ei orau oll pan fyddwn yn cydnabod nad oes rhaid i anghytuno olygu rhaniadau. Mae hyd yn oed siâp y Siambr yn ein gwahodd i edrych ar ein gilydd, gwrando, herio, a chanfod tir cyffredin lle y gallwn. Fe fyddwn ni’n anghytuno; fe ddylem ni anghytuno. Mae dadl egnïol yn rhan o ddemocratiaeth iach, ond ni ddylem ni fyth golli golwg o’r hyn sy’n dwyn pob un ohonom ni yma: cyfrifoldeb a rennir i wasanaethu pobl Cymru. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779174 3 En 2026-10-15T12:20:00 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=625&l=cy 261015-0 C 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779184 4 En 2026-10-15T12:23:16 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=821&l=cy 261015-0 C 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779177 5 Cy 2026-10-15T12:21:07 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=692&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Mae'r Senedd fwy yn rhoi capasiti newydd a phosibiliadau newydd i ni, cyfle i gryfhau craffu, gwella ein deddfu a gwneud y Senedd hon yn fwy hygyrch, cynhwysol ac ymatebol. A gyda'r cyfle hwnnw daw cyfrifoldeb. Mae pobl Cymru wedi ymddiried ynom ni. Mae ganddynt hawl i ddisgwyl gonestrwydd, parch ac uniondeb gan y rhai sy'n eu cynrychioli. Nid yw'r safonau hynny yn ychwanegiad dewisol i'n democratiaeth; maent yn hanfodol i'r ymddiriedaeth y mae democratiaeth yn dibynnu arni. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779180 6 En 2026-10-15T12:21:51 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=736&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Nawr, ymhlith ein gwesteion heddiw mae yna gynrychiolwyr o Senedd Ieuenctid Cymru a oeddent yn falch i hebrwng ein byrllysg i’r Siambr. Mae eu presenoldeb yn ein hatgoffa y dylem edrych tu hwnt i bwysau disyfyd gwleidyddiaeth, achos bydd y penderfyniadau a wnawn ni yma yn helpu i lunio’r Gymru y bydd eu cenhedlaeth hwythau yn ei hetifeddu. Ac efallai bod ychydig o eiriau syml Cymraeg yn cyfleu yr hyn ddylai fod wrth wraidd ein gwaith bob amser: ‘gorau Cymru, Cymry’. Mae’r Senedd hon yn perthyn iddynt hwy. Mae’n perthyn i’r cymunedau yr ydym ni’n eu cynrychioli, i’r rheini sy’n rhoi eu ffydd ynom ni, ac i’r bobl ifainc hynny a fydd yn etifeddu’r hyn yr ydym yn ei adeiladu. Felly, wrth i ni ddechrau’r seithfed Senedd hon, gadewch i ni fod yn uchelgeisiol dros y sefydliad hwn, ond cofio bob amser pam y mae’n bodoli a beth a phwy rydym yn eu gwasanaethu. Gadewch i ni wrando’n hael, dadlau’n gadarn a gweithredu gydag uniondeb. Gadewch i leisiau, profiadau, gobeithion ac uchelgeisiau pobl o bob rhan o Gymru gael eu clywed o fewn y waliau hyn. Heddiw, rydym yn dathlu nid yn unig agoriad Senedd, ond y ddemocratiaeth y mae’n ei hymgorffori—democratiaeth Gymreig sy’n perthyn i bobl Cymru. Boed i’w gobeithion ein harwain, boed i’w lleisiau gael eu clywed yma, a boed i ni fod yn deilwng o’u hymddiriedaeth. Eich Mawrhydi, mae’n anrhydedd mawr i mi eich gwahodd i annerch y Senedd. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779185 7 Cy 2026-10-15T12:23:27 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=832&l=cy 261015-0 C 9925 Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the King King, Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the Lywydd, Aelodau o'r Senedd, foneddigion a boneddigesau, 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779188 8 En 2026-10-15T12:23:34 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=839&l=cy 261015-0 C 9925 Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the King King, Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the Lywydd, Aelodau o’r Senedd, foneddigion a boneddigesau, pleser o'r mwyaf gennyf yw ymuno â chi ar achlysur agoriad y seithfed Senedd. Mae’r Siambr hon, y sefydliad hwn, sydd bellach mor briodol yn dwyn yr enw Senedd Cymru, wedi’i drwytho ag ysbryd gwasanaeth cyhoeddus. Ac, wrth gwrs, mae cryn dipyn yn fwy o Aelodau o’r Senedd yn bresennol heddiw nag oedd pan sefais yma ddiwethaf, ac mae yna lawer o wynebau newydd, yn ogystal, wrth gwrs, â phresenoldeb cysurlon wynebau cyfarwydd sydd, fel petai, ‘yma o hyd’. Mae hyn oll yn tystio i’r syniad o newid a pharhad sy’n dod mor amlwg i'r meddwl heddiw wrth i chi, ynghyd â phawb sy’n gweithio ym maes gwasanaeth cyhoeddus, ysgwyddo eich cyfrifoldebau pwysig ar ran pobl Cymru. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779191 9 Cy 2026-10-15T12:24:40 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=905&l=cy 261015-0 C 9925 Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the King King, Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the 'Aros mae'r mynyddau mawr', 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779192 10 En 2026-10-15T12:24:44 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=909&l=cy 261015-0 C 9925 Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the King King, Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the meddai'r bardd Ceiriog. 'Aros mae’r mynyddau mawr'. Yr oedd yn mynegi'r ymdeimlad hwnnw o gryfder parhaus a pharhad Cymru; y dygnwch hwnnw, y parhad hwnnw, y talodd yr hanesydd mawr o Gymru John Davies—a allai fod gyda ni heddiw yn y Siambr hon mewn mwy nag ysbryd yn unig—deyrnged iddo yng ngeiriau olaf ei waith meistrolgar A History of Wales: 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779172 11 En 2026-10-15T12:25:00 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=925&l=cy 261015-0 C 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779194 12 Cy 2026-10-15T12:25:18 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=943&l=cy 261015-0 C 9925 Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the King King, Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the 'Canys gwydn yw'r hen genedl hon.' 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779193 13 En 2026-10-15T12:25:23 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=948&l=cy 261015-0 C 9925 Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the King King, Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the 'Canys gwydn yw'r hen genedl hon.' Y dygnwch hwnnw, yr ymddengys i mi, yw'r hyn sydd mor hanfodol i'w ddiogelu. Mae hynny'n wir am iaith a diwylliant, wrth gwrs. Rydym yn ffodus o gael fy nhelynores, Mared, gyda ni yn y Siambr hon heddiw, sydd wedi dod â hud traddodiad cerddorol Cymru i'r byd. Mae'r dygnwch hwnnw'n wir am ein tir. Ni allai neb fod wedi methu â sylwi ar y modd y newidiodd union liwiau ein cefn gwlad yn ystod tonnau gwres yr haf hwn, nac ychwaith fod wedi methu â theimlo pryder dwys ynghylch yr hyn y mae hynny'n ei olygu i'n planed sy'n prysur newid. Rwy'n sicr ein bod ni i gyd yn rhannu'r pryder dwysaf hwnnw dros amgylchedd y wlad hon a ymddiriedwyd i'n gofal. Mae'r dygnwch hwnnw'n wir am gymuned hefyd. Mae pobl Cymru, o bob cymuned a ffydd, yn haeddiannol enwog am gryfder eu hymdeimlad o berthyn. Yr wythnos nesaf, ynghyd â'r Frenhines a Thywysog Cymru, byddaf yn ymweld ag Aberfan i nodi pen-blwydd trist trychineb a ddaeth â Chymru i sylw, ac i galonnau, y byd i gyd, am y rhesymau mwyaf annioddefadwy. Rwy’n ddiolchgar iawn fod pobl o gymuned Aberfan gyda ni heddiw. Ni allai fod tystion gwell i gryfder ysbryd y Cymry ac ysbryd dynoliaeth. Mae cymeriad a hunaniaeth Cymru wedi’u hadeiladu erioed ar gryfder ei lleoedd ac ar y berthynas o ymddiriedaeth, gwasanaeth a chymdeithasgarwch a geir ynddynt; y cysyniad unigryw Gymreig hwnnw o ‘gynefin’—y cysylltiad dwfn rhwng lle, pobl, diwylliant ac ymdeimlad o berthyn. Bûm erioed yn teimlo’n hynod freintiedig ac yn falch o fod wedi cael cysylltiad mor arbennig â Chymru, gyda’i hiaith, ei diwylliant a’i thirwedd, drwy gymaint o'm hoes. Felly, wrth ichi fwrw ymlaen â’ch tasg o lywodraethu, gwyddom y byddwch bob amser yn cadw’r cryfderau cyffredin hynny mewn cof, ac yn tynnu ysbrydoliaeth ohonynt, wrth ichi weithio ar ran pobl y gornel hynod arbennig hon o'r ddaear. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779181 14 Cy 2026-10-15T12:28:35 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1140&l=cy 261015-0 C 9925 Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the King King, Ei Fawrhydi y Brenin / His Majesty the Pob bendith ar eich gwaith er lles y wlad arbennig hon. Diolch yn fawr. [Cymeradwyaeth.] 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779187 15 En 2026-10-15T12:28:57 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1162&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Diolch, Eich Mawrhydi. Rwyf nawr yn gwahodd Prif Weinidog Cymru, Rhun ap Iorwerth, i annerch y Siambr. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779189 16 Cy 2026-10-15T12:29:05 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1170&l=cy 261015-0 C 2717 2717 Rhun ap Iorwerth AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=2717 Prif Weinidog Cymru ap Iorwerth, Rhun Eich Mawrhydi, Lywydd, Aelodau'r Senedd, a gwesteion nodedig, mae hi'n anrhydedd cael annerch agoriad seremonïol y seithfed Senedd. Mae heddiw yn foment o ddathlu ac o adnewyddu. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779195 17 En 2026-10-15T12:29:21 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1186&l=cy 261015-0 C 2717 2717 Rhun ap Iorwerth AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=2717 Prif Weinidog Cymru ap Iorwerth, Rhun Mae heddiw yn foment o ddathlu ac o adnewyddu. Down at ein gilydd wrth galon ein democratiaeth genedlaethol i nodi pennod newydd yn hanes Cymru a’i Senedd. Nid yw’r Senedd a agorwn heddiw yn ddim byd tebyg i rai’r gorffennol. Bydd Aelodau sy’n dychwelyd, fel fi, rwy’n gobeithio, yn sylwi nad yw’r Siambr hon sydd wedi’i hailgynllunio yn rhy fawr nac yn rhy fach, ond o’r diwedd yn addas ar gyfer Senedd ifanc sydd bellach wedi aeddfedu. Wedi’i chryfhau o ran ei chapasiti i graffu, a gyda 96 o Aelodau wedi eu hethol o dan system gwbl gyfrannol, mae’n cynrychioli moment arwyddocaol yn esblygiad parhaus democratiaeth Cymru. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779173 18 En 2026-10-15T12:30:00 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1225&l=cy 261015-0 C 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779168 19 Cy 2026-10-15T12:30:11 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1236&l=cy 261015-0 C 2717 2717 Rhun ap Iorwerth AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=2717 Prif Weinidog Cymru ap Iorwerth, Rhun Dyma'r Senedd fwyaf cynrychiadol yn ein hanes. Mae'n adlewyrchu Cymru heddiw, a'r amrywiaeth o brofiadau, cefndiroedd a safbwyntiau sydd gennym ni fel cenedl. Mi fydd hynny yn cyfoethogi'r ddadl, yn cryfhau'r gwaith craffu ac yn helpu sicrhau bod lleisiau ein cymunedau yn cael eu clywed. Lle bynnag dwi'n mynd yng Nghymru, dwi'n clywed pobl yn siarad am y dyfodol efo gobaith a disgwyliad newydd. Pan oedd Ei Diweddar Fawrhydi y Frenhines Elizabeth II yma ar gyfer agoriad y Senedd ddiwethaf, mi wnaeth hi ein hatgoffa ni pam rydyn ni yma yn y lle cyntaf: 'i fod yn llais i bobl Cymru, i gynrychioli eu buddiannau pan fydd penderfyniadau sy'n effeithio ar eu bywydau bob dydd yn cael eu trafod a'u gwneud o fewn y muriau hyn.' Ac mae'r cyfrifoldeb hwnnw ar bob un ohonon ni. Lle gallwn ni gydweithio, mi ddylen ni wneud hynny, oherwydd mae angen i'r penderfyniadau rydyn ni'n eu gwneud yma ddangos yr uchelgais a'r gobaith newydd sydd i'w gweld ledled Cymru. Dydy'r Senedd ddim yn perthyn i unrhyw lywodraeth nac i unrhyw blaid wleidyddol. Mae'n perthyn i bobl Cymru. Mae hi yno i'w cynrychioli nhw, i ddeddfu ar eu rhan ac i sicrhau bod y rhai sydd mewn grym yn atebol am eu penderfyniadau. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779169 20 En 2026-10-15T12:31:48 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1333&l=cy 261015-0 C 2717 2717 Rhun ap Iorwerth AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=2717 Prif Weinidog Cymru ap Iorwerth, Rhun Mae gennym oll ran i’w chwarae i sicrhau nad yw’r Senedd hon yn siambr adlais ond yn ddrych a ddelir i fyny i bobl Cymru a all, yn eu tro, ddweud gyda hyder a balchder fod eu gwerthoedd, eu gobeithion, a’u gweledigaeth ar gyfer y dyfodol wedi eu hadlewyrchu yn ôl yn y penderfyniadau a wnawn. Mae heriau sylweddol yn wynebu Cymru. Mae teuluoedd, cymunedau a busnesau yn edrych tuag atom i helpu i adeiladu dyfodol mwy ffyniannus, teg a diogel. Maent yn disgwyl i ni weithio’n galed, gwrando’n ofalus, a, lle bynnag y bo modd, cydweithio er budd ein cenedl. Byddant, yn gywir, yn ein pwyso a mesur nid yn unig drwy rym ein dadleuon, ond ein gallu i wella eu bywydau beunyddiol. Mae hefyd gennym gyfrifoldeb tuag at y rhai sy’n ein dilyn ni. Ceidwaid ein Senedd yn unig ydym ni, yn union fel ar gyfer ein planed. Bydd penderfyniadau a wneir yn ystod y Senedd hon yn helpu i lunio'r Gymru a etifeddir gan genedlaethau'r dyfodol. Mae'r cyfrifoldeb hwnnw yn gofyn inni edrych y tu hwnt i heriau disyfyd yn unig a chanolbwyntio ar ffyniant a gwydnwch hirdymor ein cenedl. Nid o fewn y waliau hyn yn unig y mae gwaith y Senedd yn digwydd, chwaith. Caiff ei gryfhau drwy ymgysylltu â chymunedau, llywodraeth leol, cymdeithas sifil a thu hwnt. A beth bynnag yw ein gwahaniaethau, rydym yn rhannu nod cyffredin: gwasanaethu'r bobl sydd wedi rhoi eu hymddiriedaeth ynom gyda gostyngeiddrwydd ac uniondeb. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779170 21 Cy 2026-10-15T12:33:29 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1434&l=cy 261015-0 C 2717 2717 Rhun ap Iorwerth AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=2717 Prif Weinidog Cymru ap Iorwerth, Rhun Mae heddiw hefyd yn gyfle i ddathlu Cymru ei hun: ein cymunedau, ein diwylliant, ein hieithoedd, a'r ysbryd sy'n ein huno ni fel cenedl. Rydyn ni'n hen genedl, ond yn genedl sydd efo hyder ac uchelgais newydd. Ac mae hynny i'w weld yn arbennig ymhlith ein pobl ifanc. Lywydd, mae tymor byrrach y Senedd hon yn rhoi ymdeimlad newydd o frys i'n gwaith ni. A dwi'n gwybod ein bod ni i gyd eisiau gweld newid—newid fydd yn gwneud gwahaniaeth go iawn i fywydau'r bobl rydyn ni yma i'w gwasanaethu. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779176 22 En 2026-10-15T12:34:07 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1472&l=cy 261015-0 C 2717 2717 Rhun ap Iorwerth AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=2717 Prif Weinidog Cymru ap Iorwerth, Rhun Gallwn ni i gyd ddangos y gall y Senedd hon fod yr un fwyaf uchelgeisiol, cydweithredol a chynhyrchiol erioed. Mae arnom ddyled i bobl Cymru, sy’n haeddu dim llai. Diolch yn fawr. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779171 23 En 2026-10-15T12:34:24 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1489&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Diolch, Brif Weinidog. Pleser o’r mwyaf nawr yw gwahodd i’r Siambr Côr Merched Plastaf i berfformio ‘O Gymru’. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779175 24 En 2026-10-15T12:35:00 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1525&l=cy 261015-0 C 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779178 25 En 2026-10-15T12:35:00 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1525&l=cy 261015-0 C 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779179 26 Cy 261015-0 I Canodd Côr Merched Plastaf 'O Gymru'. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779196 27 Cy 2026-10-15T12:39:34 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1799&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Diolch o galon i Gôr Merched Plastaf. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779197 28 En 2026-10-15T12:39:39 http://www.senedd.tv/cy/16488?startPos=1804&l=cy 261015-0 C 5053 5053 Huw Irranca-Davies AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5053 Llywydd Irranca-Davies, Huw Daw’r perfformiad hwn—y perfformiad bendigedig hwn—â’r achlysur ffurfiol yma i ben. Braint oedd cael agor y seithfed Senedd, a fydd yn nodi pennod hanesyddol i Gymru. 16488 7 2026-10-15T12:18:45 779182 29 Cy 261015-0 I Gadawodd y Parti Brenhinol y Siambr am 12:40.